Abonelik Facebook sayfamız Twitter sayfamız

Page
: 704
Article : 0
Size : 1,8 x 9,2 x 6,4 inch
ISBN : 975 6782 74 9
Binding : Hardcover
Lang. : Turkish
   


by Muammer Demirel

İngiliz Arşiv Belgelerinden oluşan bu kitap, 1986-1918 yılları arasında Ermenilerle ilgili konuların rapor edildiği belgeleri içermektedir. Ermeni ihtilalci örgütlerin Türkiye aleyhine örgütlenmesi, silahlanması ve eylemleri bu belgelerde ayrıntılı olarak yer almaktadır. Birinci Dünya Savaşının yaklaştığı yıllarda Ermeni Taşnak ve Hınçak Örgütlerinin Osmanlı Devletine karşı savaşmak üzere içerde ve dışarda nasıl büyük hazırlık yaptıklarını bu belgeler ortaya koymaktadır. Ayrıca Ermeni Tehciri'nin bir zorunluluk olduğu ve bir soykırım olmadığı bu belgelerde görülecektir.

Preface Table of Contents Sample Articles Reviews Media and Us

Her millet ve devletin miras olarak tarihten devraldığı avantajlar olduğu gibi bazen de sorunlar olmaktadır. Türkiye’nin tarihinden ve coğrafyasından devraldığı sayılamayacak kadar güzel mirası vardır. Ancak bu tarih ve coğrafyanın ona yüklediği ağır meseleler de vardır. Bunlardan biri Ermeni Meselesi’dir. Ermeni Meselesi diye adlandırdığımız sorunu Türk milleti ne kendisi oluşturdu ve ne de oluşmasında başlıca sorumlu oldu. Fakat XIX. Yüzyıldan beri böyle bir problemle uğraşmak zorunda kaldı. Tarihte isyan, terör ve milletler arası sorunlar şeklinde bu mesele ile uğraşan Türkiye, bugün ve kuvvetle muhtemeldir ki gelecekte de siyasi ve diplomatik sorun olarak mücadele edecektir.

Türkiye’deki Ermenilerle bir çok emperyalist devlet ilgilenmiştir. Özellikle Rusya konunun bir probleme dönüşmesinde etken olmuştu. Rusya’nın güneye yayılma siyasetinin bir gereği olarak Ermenilerle ilgilenmesi Orta Doğu ve Hindistan’ı kendi yayılma alanı olarak gören İngiltere’yi de konu ile ilgilenmeye itmişti. Berlin Andlaşması ile İngiltere, Osmanlı Devleti’ndeki Ermenilerin koruyuculuğunu üslenmesinden sonra Ermenilerin herşeyi ile yakından ilgileniyor görünmekteydi. Bu ilgilenmede özellikle Ermenilerin yaşadığı yerlerde reform yapılması konusunu İngiltere, Osmanlı Devleti’nin iç işlerine her fırsatta müdahale etme aracı olarak kullanmaktaydı. Bu çerçevede İngiltere Hükümeti, Anadolu’nun hemen her yerine temsilcilikler açtı. Bu konsolos ve konsolos vekili sıfatındaki İngiliz görevliler de bulundukları yerin tüm meseleleri ile uğraşmayı kendileri için görev addedmişlerdi. İngiltere Hükümeti ve onun Türkiye’deki temsilcilerinin XIX ve XX. Yüzyıllarda bu yakın ilgilerinden dolayı İngiliz Milli Arşivleri Public Record Office’in Foreing Office (OF) bölümü ve diğer bazı bölümlerde Türkiye’deki Ermeniler konusunda çok sayıda belge mevcuttur.

Bu belgelerden 1850-1895 tarihleri arasındakilerden epey bir kısmı Bilal Şimşir tarafından British Documants On Ottoman Armenians adlı dört ciltlik eserde yayınlanmıştır. Biz bu kitapta Sayın Şimşir’i kronolojik olarak takip ettik ve 1896 tarihinden sonraki İngiliz belgelerinden yayınlıyoruz. Çünkü Sayın Şimşir’in yayını nasıl Ermeni Meselesi konusunda araştırma yapan araştırmacılar için önemli bir boşluğu doldurmakta ise aynı şekilde devamı da bir boşluk oluşturmaktaydı. Böylece bu eseri yayınlayarak araştırmacılara bir bütünlük sağlanmış olacağımız kanaatindeyim.

Yayınlamakta olduğum bu belgeler hiç süphesiz ki her şeyden önce İngiliz bakış açısının görüntüsünü yansıtmaktadır. İngiliz temsilcilerin şahidi oldukları olayları anlatmış oldukları raporlarında daha yansız oldukları gibi işitilerek yazdıkları raporlarında ise daha subjektif görünmektedirler. Çünkü İngiliz temsilciler genelde Anadolu’da bilgi kaynağı olarak Ermeni veya diğer Hıristiyanları kullanmaktaydılar. Bu bakımdan konu üzerinde araştırma yapacakların bu önemli metodik noktaya dikkat etmeleri gerekmektedir.

Bu eserde yayınladığımız belgeler Foreign Office’in 424, 371, 195 ve 115 numaralı kataloglarından alınmıştır. Şüphesiz ki Ermeni konusu ile ilgili Foreing Office kataloglarından başka kataloglarda da belgeler bulunduğu gibi bizzat bu kataloglarda da yayınladığımız belgelerin haricinde belgeler bulunmaktadır. Yayınladığımız belgelerde seçici davrandık. Bunu bir kaç nedenden dolayı yapmak durumunda idik. Birinci öncelikte her bir olayla ilgili belge almayı uygun bulduk, daha sonra belgenin niteliğine dikkat ettik ve tabii maliyetine baktık. Bu çalışma nedeni ile İngiltere’de bulunduğum sürede Atatürk Ünüversitesi Araştırma Fonu’ndan bir miktar yolluk ve yevmiye olarak proje kapsamında bir miktar destek aldım.

Bu çalışmamda gerek İngiltere’de bulunduğum sırada gerek döndükten sonra çalışmalarımda bana maddi ve manevi desteklerini esirgemeyen eşim Nurten Demirel’e teşekkür ederim. Ayrıca destek ve teşviklerini gördüğüm Atatürk Üniversitesi Eski Rektörü Sayın Prof. Dr. Erol Oral, Kâzım Karabekir Eğitim Fakültesi Eski Dekanı Sayın Prof. Dr. Mansur Harmandar, şimdiki Dekan Sayın Prof. Dr. Samih Bayrakçeken’e ve belgelerin bilgisayara aktarılmasında yardımlarını gördüğüm Sayın Yunus Yıldız’a teşekkür ederim. Eserin basımında değerli yardımlarından dolayı Sayın Hasan Celâl Güzel’e teşekkür ederim.

Muammer DEMİREL


FOREWORD

There are advantages as well as problems every nation/state bring from the history. There are numerous good heritages Turkey gained because of its geographic position. However, this history and geography also load really difficult responsibilities. One of these is the Armenian question. This problem neither created by Turkish Nation nor Turkey become the responsible side in creation of this question. However, Turkey has been struggling with this event since the beginning of the XIX. century. The problem that Turkey has been facing, which was appeared as rebellion, terror and international conflict in the history, is more likely to continue as a political and diplomatic problem for Turkey in future.

Many imperialist states had an interest to the Armenians in Turkey, especially Russia had played a key role in turning the subject into a problem. Russian interest to the Armenians as part of longtime will to spread to the south forced England, which sees Middle East and India as a place to spread, to has an interest to the Armenians. England interested with every aspects of the Armenians after having the responsibility of guarding the Armenians in Ottoman State with Berlin Agreement. England was using the condition of making reforms in the places Armenians lived as a chance to interfere the internal affairs of Ottoman State. In this regard, England opened offices similar to consulates in every part of Anatolia. These English representatives, who were consul or vice consul, counted involving and interfering everything as a duty to themselves where they work. There are numerous number of documents about Armenians lived in Turkey in the Foreign Office(FO) of Public Record Office collected by these representatives in XIX and XX. centuries.

A significant part of these documents covering the period between 1850-1895 are published as a four volumes work entitled “British Documents on Ottoman Armenians” by Bilal Şimşir. In this book, Bilal Şimşir’s work chronologically followed, and the documents after 1896 are published. By publishing these documents, it is believed that a totality will be established.

There is no doubt that these documents reflect the British perspectives. Some of the documents written by the British representatives who witnessed the case seems more objectively written then the cases written on the basis of the reported or heard by some body else, because British representatives mostly gathered information and intelligence from Armenians and Christians in Asia Minor. Therefore, researchers in this subject should be careful in this respect.

The documents published in this book were taken from 424., 371., 195. and 115. catalogues of Foreign Office. There is no doubt that there are documents about Armenians which are not in this book both in Foreign Office’s catalogues and in other places. We had to be selective in publishing the documents, because of some reasons. Firstly, we wanted to include at least one document related to every case, then we investigated the quality of the documents. Finally we had to consider the economic aspects.

I am indepted to my wife, Nurten Demirel, for her support and encourge during carriying out the reseurch both in England and Turkey. In addition, I acknowledge the partial financial support of Atatürk University and moral support of Prof. Dr. Erol Oral, the former Rector of Atatürk University, Prof. Dr. Mansur Harmandar, the former Dean of Kazım Karabekir Education Faculty and Prof. Dr. Samih Bayrakçeken, the dean of Kazım Karabekir Education Faculty. I also thank to Yunus Yıldız for his countless effort to carry the original document into the computer. Finally, I would like to thank Hasan Celâl Guzel for his sympathy and generous help in publishing this book.

Muammer Demirel



About Us | Project Turk
ottoman-history | Other Publications | Symposium
Contact Us | Search | Links

Copyright © 2019 Yeni Turkiye